Trẻ nhỏ là nhóm
người rất dễ mắc phải các loại bệnh thông thường, lý do là vì sức đề kháng cơ
thể còn yếu, nhất là nhóm trẻ dưới 3 tuổi. Dưới đây là cách phòng tránh và điều
trị 8 loại bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ vừa được tạp chí Parenting của Mỹ giới thiệu.
Cảm lạnh
Khi trẻ nhỏ bị ngạt mũi, hắt hơi hoặc nước mũi chảy ròng
ròng thì không nên quá lo lắng, vì đây là hiện tượng thường gặp, nó không phải
dấu hiệu của viêm nhiễm khuẩn. Tuy nhiên căn bệnh này có thể gây chứng bệnh
nguy hiểm về đường hô hấp, nhất là nhóm trẻ dưới 3 tháng tuổi, vì vậy nên đưa
trẻ đi khám nếu trường hợp trẻ sốt cao. Đối với nhóm từ 3-6 tháng tuổi thường sốt cao trên 40oC, tuy nhiên
khi nhiệt độ cao cũng không nên quá lo lắng.
Đối với trẻ trên 6 tháng thì có thể điều trị tại nhà : cho
trẻ ngủ nghỉ và ăn uống nhiều nước, kể cả nước ép hoa quả , vẫn cho trẻ bú bình
thường. Cũng có thể cho trẻ ngồi trong chậu nước để giảm nhiệt và dễ chịu, có
thể cho trẻ dùng acetaminophen hoặc Ibuprofen (không nên dùng aspirin vì rủi ro
mắc hội chứng Reye). Ngoài ra có thể dùng liệu pháp phun hơi mù (khí rung) để
trẻ dễ thở, long đờm hoặc dùng dụng cụ chuyên dụng hút đờm trong mũi. Dù ở nhóm
tuổi nào cũng không nên dùng phenylpropanolamine vì qua nghiên cứu người ta phát
hiện thấy loại thuốc này có nguy cơ làm tăng bệnh động kinh, đột quỵ và một khi
khó thở, không chuyển biến, nhiệt độ tăng trên 39oC thì nên đưa trẻ đi khám bác sĩ.
Viêm tai
Khi cơ thể trên 39oC nhóm trẻ 2 tuổi thường xuất hiện các loại
bệnh về tai, đặc biệt là chứng viêm nhiễm tai vì vậy vào mùa lạnh trẻ em đến
khám bệnh về tai hầu hết là mắc bệnh cảm lạnh. Sự cố thường gặp khi viêm nhiễm
tai ở trẻ nhỏ là vòi nhĩ nối liền tai giữa với mặt sau cuống họng, có nhiệm vụ
để thoát dịch. Khi các vòi này bị tắc nghẽn, dịch ứ đọng tăng áp lực lên màng
nhĩ, trẻ bắt đầu cảm thấy đau. Các vòi này cũng có thể bị tổn thương, bị vỡ khi
trẻ nằm bú bình và có một lượng nhỏ
sữa chảy trở lại vào tai, phát sinh hiện tượng viêm nhiễm. Bởi vậy khi trẻ bú
người ta thường thấy chúng khóc là do đau tai, ngoài ra chứng viêm nhiễm này
còn làm cho trẻ gặp khó khăn khi ngủ. Trường hợp nghi ngờ trẻ bị viêm nhiễm nên
đi khám ngay, có thể giảm đau bằng acetaminophen hoặc Ibuprofen (đối với nhóm
trẻ dưới 6 tháng và trước khi dùng loại thuốc này cần tư vấn bác sĩ). thể dùng
khăn nóng chườm phía tai hoặc chườm đầu, chú ý không được dùng các loại thuốc
kháng sinh lâu ngày còn thừa để chữa cho trẻ. Thuốc kháng sinh chỉ có tác dụng
chữa khuẩn. Nếu dùng cho trường hợp viêm nhiễm vi rút có thể làm gia tăng hội
chứng kháng thuốc. Vì vậy một số trường hợp người ta phải chờ 1-2 ngày mới kê
đơn, không nên cho trẻ dùng kháng
sinh một khi không thấy cần thiết. Nếu trẻ đau tai khóc nhiều kèm theo sốt, cảm
lạnh, đau đầu, sưng cổ nên đi khám ngay.
Bệnh về dạ dày
Đối với những đứa
trẻ khoẻ mạnh hiên tượng nôn, tiêu chảy là bình thường nhưng nếu kèm theo triệu
chứng đau bụng và sốt thì rất có thể bị đau dạ dày. Đây là hiện tượng viêm dạ
dày và hệ thống đường ruột. Khi đi khám nên nói cụ thể cho bác sĩ biết và thông
thường chỉ cần điều trị tại nhà vài ngày là khỏi, nhưng cần phải chú ý đến hiện
tượng mất nước ở trẻ như khô mồm, khô mắt, nước giải khai, ít nước mắt và cứ 1-2 giờ đi ngoài một lần. Trường hợp
này sẽ tiếp nước kịp thời cho trẻ.Nếu trẻ sốt, nôn ra máu, mật xanh chứng tỏ rất
đau cần phải đưa đi cấp cứu. Không nên cho trẻ dùng thuốc chống tiêu chảy có
bán trên các quầy thuốc nhất là nhóm trẻ dưới 2 tháng tuổi.
Viêm phổi
Khi trẻ sốt, nhiệt độ cơ thể trên 39 độ C thì da thường nhợt
nhạt, sống mũi bị đau, thở và hắt hơi nhanh so với mức bình thường. Rất có thể
trẻ đã mắc bệnh viêm phổi, căn bệnh xuất phát từ quá trình cảm lạnh hoặc rối loạn
hệ thống hô hấp. So với người lớn, bệnh viêm phổi ở trẻ nhỏ ít nguy hiểm, bởi vậy
phần lớn trẻ nhỏ thường được điều trị ở nhà. Nếu trường hợp nhiễm vi rút thì việc
điều trị là không cần thiết và tự nó sẽ khỏi trong vài ngày. Để giúp trẻ dễ thở
cần cho trẻ nghỉ ngơi và uống nhiều nước (nước dùng riêng cho nhóm trẻ nhỏ). Có
thể dùng liệu pháp phun mù lạnh để giúp trẻ dễ thở. Không nên dùng thuốc giảm
ho nếu không có ý kiến bác sĩ. Vì ho là
động tác giúp trẻ thông tắc các chất ứ đọng trong phổi.
Viêm đường tiết niệu (UTI)
Đây là căn bệnh thường gặp ở nhóm trẻ nhỏ, nhất là các bé
gái, do niệu đạo rất ngắn và cũng là nơi khuẩn hay làm tổ. Riêng ở các bé trai
rủi ro viêm nhiễm tăng là vì đường ống nước tiểu chảy ngay dưới da nên dễ bị
viêm nhiễm. Khi phát bệnh thường gây sốt và đau vùng bụng dưới, đi tiểu bị đau.
Vì vậy ở những đứa trẻ mắc bệnh, khi đi đái thường kêu đau, nước tiểu nặng mùi
và đôi khi có máu. Căn bệnh này có thể điều trị bằng thuốc kháng sinh vì vậy
khi trẻ mắc bệnh nên đi khám bác sĩ ngay. Tại đây bác sĩ đo huyết áp (thường
huyết áp tăng nếu mắc bệnh UTI), thử nước tiểu để kiểm tra mức độ viêm nhiễm.
Ngoài ra có thể dùng khăn bọc chai nước nóng chườm bụng cho trẻ, không nên tắm
cho trẻ trong bồn tắm nước nóng có bọt xà phòng thơm,vì nó gây kích thích .Nên
cho trẻ uống nhiều nước để rửa sạch bàng quang.
Viêm tắc thanh quản(Croup)
Nếu trẻ thường ho nhiều về ban đêm, ho dữ dội thì rất có thể
là mắc bệnh viêm tắc thanh quản và khí quản.Tuy chưa rõ nguyên nhân nhưng tỷ lệ
mắc bệnh viêm tắc thanh quản ở bé trai thường gấp đôi bé gái, nhất là nhóm từ 6
tháng đến dưới 3 tuổi. Bệnh viêm tắc thanh quản thường kéo theo bệnh viêm nhiễm
virút và diễn ra nhiều vào thời điểm
giao mùa. Để giúp cho trẻ thở được dễ dàng nên đưa trẻ đi hóng mát hoặc tắm vòi
nước nóng, cho trẻ nghỉ ngơi, nghe nhạc.Trường hợp thở khò khè phát ra tiếng
kêu thì nên đưa trẻ đi khám để có phương pháp điều trị thích hợp.
Viêm phế quản
Khi bị cảm lạnh trong vòng vài ngày trẻ thường khó thở, rát
họng thậm chí còn gây đau toàn thân. Y học gọi đây là bệnh viêm phế quản. Nguyên
nhân gây bệnh là do viêm nhiễm các vòi thở nhỏ nhất của phổi. Thủ phạm chính là
do virút hợp bào hô hấp (respiratry syncytial virus), gọi tắt là virút RSV làm
cho hệ thống không khí vào ra bị viêm nhiễm nặng, gây cản trở không khí vào ra
phổi. Bệnh phát triển mạnh vào lúc giao mùa, nhất là từ tháng 10 đến tháng 3
năm sau và xuất hiện nhiều ở nhóm dưới 6 tháng tuổi vì đường khí thải còn nhỏ
và mẫn cảm với chất gây bệnh. Theo số liệu điều tra thì có tới 16% trẻ dưới 1
tuổi mắc bệnh viêm phế quản phải vào viện điều trị .Nếu trẻ có nguy cơ mắc bệnh
cao nên dùng thiết bị tăng ẩm làm thông tắc mũi, dùng dụng cụ chuyên dụng hút
các dịch trong mũi để giúp trẻ dễ thở. Nếu bệnh nặng có thể dùng liều kháng
sinh đặc biệt theo khuyến cáo của bác sĩ.
Hội chứng tay-
chân-miệng (HFMD)
Hội chứng tay-chân-miệng là thuật ngữ chuyên môn nói về bệnh căn bệnh có triệu chứng
sốt và xuất hiện các nốt đỏ tụ máu trên mu bàn tay, trên mu bàn chân và bên
trong miệng. Không có gì phải lo lắng, người ta gọi đây là bệnh chân-tay -miệng nguyên nhân là do nhiễm virút, nhất là
trong mùa hè, mùa thu và thường kéo dài vài ngày.Nên cách ly trẻ mắc bệnh và cần
theo dõi những biến chứng có thể xảy ra như viêm màng não và các loại bệnh có
liên quan đến não vì vậy nên đưa đi khám và điều trị kịp thời.Và cũng không ngạc
nhiên khi bác sĩ khuyến cáo không cần phải điều trị phức tạp mà chỉ cần cho trẻ
nghỉ ngơi và dùng thuốc acetaminophen để giảm sốt. Cho đến thời điểm hiện nay vẫn
chưa có thuốc điều trị cụ thể căn bệnh này bởi vậy để phòng ngừa virút lây lan
nên làm tốt công tác vệ sinh, là
những đồ dùng của trẻ như bình sữa, bát đĩa, đồ ăn,... nên khử trùng trong nước
nóng để diệt khuẩn, rửa chân tay thường xuyên cho trẻ, kể cả đồ chơi và không
cho trẻ nhai, ngậm đồ dùng hay đồ
chơi có nguy cơ gây viêm nhiễm cao.