Vấn đề ăn uống sau sinh rất quan trọng. Sản phụ sau khi sinh
nở khí huyết xấu đi do đó cần tăng cường dinh dưỡng để bổ sung năng lượng cho
cơ thể, đồng thời giúp sản phụ tiết đủ sữa để nuôi em bé.
Dinh dưỡng của sản phụ
tốt hay xấu, không chỉ ảnh hưởng đến việc
phục hồi sức khoẻ của người
mẹ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến số lượng và chất lượng sữa - sự phát triển của bé. Do vậy, chế độ ăn
uống của sản phụ cần phong phú về các loại chất dinh dưỡng và phối hợp hợp lý.
Có không ít sản phụ trước khi sinh chuẩn bị sẵn rất nhiều thực phẩm bổ dưỡng,
có giá trị dinh dưỡng cao, sau khi sinh ăn uống rất nhiều, khiến cơ thể tăng
cân vù vù, thậm chí còn sinh một số bệnh do béo phì. Chỉ có dinh dưỡng hợp lý,
mới có thể phát huy hết tác dụng bồi bổ cơ thể và nuôi con tốt. Các bà mẹ trẻ cần
chú ý những điểm sau:
1. Thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao
- Thịt gia súc, gia cầm, cá: thịt lợn, bò, dê, gà, vịt, cá
giếc, cá đen, đặc biệt là gan động vật, không những chứa nhiều đạm mà còn chứa
rất nhiều sắt, vitamin A, vitamin B, là những thứ mà những loại thực phẩm khác
không thể nào sánh được, tốt nhất là mỗi tuần ăn 2 lần.
- Các sản phẩm từ sữa: sữa bò chứa rất nhiều canxi, axit
amin và phốtpho thiết yếu, nhiều nguyên tố vi lượng, vitamin A, vitamin D,...là
loại thực phẩm rất tốt để bổ sung chất canxi cho cơ thể, sản phụ có thể dựa
theo thói quen ẩm thực của mình để uống 1-2 cốc sữa tươi/ngày.
- Đậu và các chế phẩm từ đậu: Trong đậu tương (đậu nành) có
chứa rất loại protein tốt nhất trong thực vật, đồng thời cũng là loại tốt nhất
có thể thay thế và bổ sung protein động vật. Tục ngữ Trung Quốc có câu: “Muốn sống
lâu, ăn nhiều đậu”, cho nên bạn hãy uống nhiều sữa đậu nành, ăn nhiều đậu phụ,
bìa đậu phụ khô mỏng, đậu phụ khô,…
- Canh: Sau khi sinh nở nên uống nhiều canh, điều này ai
cũng biết. Những loại canh chất lượng cao, không những ngon miệng khiến bạn ăn
được nhiều hơn, còn có tác dụng tiết ra nhiều sữa. Sau sinh nên thường xuyên ăn
canh gà hầm, canh móng giò, canh cá giếc, canh gan lợn, canh sườn, canh cật,… Cần
thay đổi nhiều những món canh khác nhau để bạn đỡ ngán.
- Trứng: trứng gà, trứng chim cút. Trứng gà chứa nhiều
protêin, giá trị dinh dưỡng cao, chế biến đơn giản, rất có lợi cho việc khôi phục
sức khoẻ của sản phụ và tiết sữa cho con. Thông thường mỗi tuần sản phụ ăn 3 quả
trứng gà là đủ, ăn quá nhiều không những lãng phí mà còn làm tăng gánh nặng cho
bộ máy tiêu hoá, dẫn tới tiêu hoá khó khăn. Trứng luộc dễ hấp thụ hơn trứng hấp,
rán. Lòng đỏ có giá trị dinh dưỡng cao hơn lòng trắng, lại dễ tiêu hoá hơn.
2. Ăn nhiều rau xanh và trái cây
Trong rau xanh và trái cây có chứa rất nhiều canxi, sắt,
vitamin và chất xơ. Rau xanh xào, nấu canh, trộn nộm, xào lẫn với thịt cá, hầm
đều được. Trái cây khô, táo có chứa rất nhiều canxi, sắt, vitamin C, nên ăn nhiều.
Ngoài ra, có thể ăn cam quýt, nho, dâu tây,... miễn là đừng ăn nhiều tới mức hại
dạ dày là được.
3. Đường phên
Đường phên là loại đường mật mía chưa qua tinh luyện, có lượng
canxi cao gấp 3 lần đường trắng, lượng sắt cao gấp 4 lần, lại chứa nhiều
mangan, kẽm,…các nguyên tố vi lượng và carottin, chất hạch hoàng,… Trung y cho
rằng, đường phên tính ôn, ích khí bổ huyết, lại có thể thúc đẩy việc thải huyết
hôi (máu đẻ) sạch sẽ.
4. Ăn uống thích hợp
Phụ nữ sau sinh việc tăng cường ăn uống là rất quan trọng. Để
có thể đủ sữa cho sự phát triển của con, và nhu cầu tiêu hao năng lượng của cơ
thể mẹ, nên việc ăn ngày 3 bữa là không thể đủ được, ngoài 3 bữa thông thường bạn
nên tăng thêm 1-2 bữa phụ nữa, món ăn có thể tuỳ vào khẩu vị của bạn.
5. Ăn những thứ dễ tiêu hoá và ít tính kích thích
Có nhiều loại thực phẩm mặc dù dinh dưỡng cao, nhưng lại khó
tiêu hoá, ăn nhiều sẽ khiến cho ruột và dạ dày khó thích nghi gây ra táo bón. Đặc
biệt là những sản phụ ít vận động, sức tiêu hoá cũng gặp nhiều hạn chế, bạn nên
ăn những thứ dễ tiêu hoá. Ngoài ra nên ăn những thứ ít tính kích thích, không
hút thuốc, không uống rượu. Bởi chất nicotin trong rượu và thuốc lá sẽ qua sữa
mẹ truyền sang con, bé sẽ không thích nghi được và sinh bệnh. Thực phẩm có chất
kích thích dễ gây táo bón ở sản phụ dẫn tới bênh trĩ hoặc sa tử cung,…
6.Không nên kiêng ăn và kén chọn thực phẩm thái quá
Dinh dưỡng cho sản phụ cần toàn diện mới có thể đáp ứng đủ
nhu cầu cho cơ thể mẹ và sự phát triển của con. Sản phụ nhất định phải thay đổi
tập tục kiêng cữ thiếu khoa học. Ngũ cốc mà chỉ ăn gạo là không nên, sản phụ
nên ăn cả mỳ, ngô, khoai tây, sắn, kê,…nếu không sẽ dẫn tới dinh dưỡng không
toàn diện, ảnh hưởng sức khoẻ.
Bạn có thể tham khảo bảng dinh dưỡng sau:
• Lượng ăn mỗi ngày
Sữa
bò: 250-300ml
Trứng gà: 2-3 quả
Thịt nạc (bao gồm cả: thịt gà, vịt,
cá, tôm): 150-200gam
Chế phẩm từ đậu: 50-100gam
Rau xanh: 500-750gam
Trái cây: ăn thích hợp
Ngũ cốc: 500-600gam
• Bạn có thể tham khảo thực đơn của người Trung Quốc dành
cho bà đẻ.
Thực đơn mỗi ngày
1. Đậu tương, sữa đậu nành
Đường
phên
Trứng gà luộc
Bột ngó sen,
bánh ga tô
2. Cháo kê, cơm
Bánh
bao nhân đậu
Trứng
gà muối
Canh
thịt trứng
3. Cháo hoa, cơm
Đường
phên, salat
Canh
trứng, súp
Sữa
bò, bánh bao chiên
Hạnh Tường
(Tổng hợp từ tài liệu Trung Quốc)