Sau khi sinh con, bên cạnh niệm hạnh phúc vô bờ là được làm
mẹ, người phụ nữ phải đối mặt với biết bao băn khoăn và những sự lựa chọn.
M&B sẽ cùng các bà mẹ trẻ “gỡ rối” nhé.
Đi làm trở lại hay ở hà chăm con?
Với câu hỏi này có nhiều người đã có quyết định trước rồi,
nhưng cũng có một số còn phân vân. Điều này còn phụ thuộc vào điều kiện, hoàn cảnh
của gia đình và bản thân mỗi bà mẹ. Không thể ở nhà chăm con hay đi làm trở lại
cachs nào tốt hơn cách nào mà điều quan trọng là sự bàn bạc nhất trí trong gia
đình để sắp xếp mọi việc sao cho hợp lý và hợp tình nhất.
Nếu mẹ chỉ ở nhà nuôi con.
* Ông bố thấy vui lòng nhưng phải đảm bảo khả năng chu cấp
tài chính cho gia đình.
* Bà mẹ phải có cách xả căng thẳng trong khi nuôi con vì việc
đi làm và việc chỉ ở nhà nuôi con rất khác nhau. Dù việc chăm em bé tưởng như rất
vui vẻ và không vất vả thực ra ẩn chứa đằng sau nhiều căng thẳng không dễ giải
tỏa.
Nếu mẹ đi làm trở lại:
* Phải có người thật yên tâm để nuôi giúp con.
* Phải sắp xếp thời gian đi làm và thời gian dành cho con thật
hợp lý, ít nhất trong 6 tháng đầu về nhà buổi trưa để cho con bú, nếu không về
được nên vắt sữa ra đê người nhà cho bé ăn.
* Chuyện căng thẳng ở nơi làm việc tuyệt đối không được đem
về nhà, không càu nhàu với chồng con về chuyện công việc. Khi đã về đến nhà chỉ
tậo trung chăm sóc cho bé và ông xã.
Sinh hoạt tình dục sau khi sinh con
Sinh hoạt tình dục là điều quan trọng trong cuộc sống lứa
đôi, nhiều lúc nó trở thành vấn đề lớn, nguyên nhân chính là do chưa hiểu biết
lẫn nhau, đặc biệt là bà mẹ sau khi sinh con, đây là thời kỳ có sự thay đổi cả
về cơ thể lẫn tính tình. Để duy trì cuộc sống tình dục bình thường hai người cần
chia sẻ nhiều để hiểu được suy nghĩ của nhau, hỗ trợ và thông cảm cho nhau.
Người chồng:
* Phải hiểu rằng tình trạng cơ thể của vợ sau khi sinh con,
còn có vết thương ở xung quanh miệng âm đạo, hoặc ở bụng trong trường hợp mổ đẻ
và dạ con cũng chưa yên vị, vẫn còn tiết ra sản dịch đến hết 6 tuần mới sạch.
* Người vợ còn rất mệt mỏi, nuôi con nhỏ phải chăm sóc suốt
24 tiếng, vì trẻ nhỏ sẽ bú sữa mẹ cứ 2 tiếng một lần, và sữa mẹ là thức ăn tốt
nhất cho con nhỏ.
* Tình trạng tinh thần của nhiều bà mẹ cũng rất mong manh và
phức tạp do lo nghĩ nhiều về việc nuôi con, về sức khỏe bản thân nên dễ có tình
trạng trầm cảm sau khi sinh, hiện tượng này cần được người xung quanh hiểu và
giup đỡ rất nhiều.
* Nếu như vợ của bạn sẵn sàng có sinh hoạt tình dục, cũng
nên bắt đầu thật nhẹ nhàng.
Người vợ:
* Bà mẹ nào có sự lo lắng nhiều về việc nuôi con nên tham khảo
ý kiến của bà nội, bà ngoại, bạn bè có kinh nghiệm hay các tạp chí nói về cách
nuôi con, luôn tạo cho tinh thần thoải mái và suy nghĩ tích cực. Mọi người mẹ đều
gặp tình trạng như bạn và đều vượt qua .
* Phải hiểu về tình trạng cơ thể mình, giữ gìn vết khâu hoặc
vết mổ tốt, đi khám vết thương đúng kỳ hẹn.
* Nếu chưa sẵn sàng có sinh hoạt tình dục cũng nên nói thẳng
với đức lang quân để đợi khi bạn thấy sẵn sàng. Nhưng điều quan trọng phải tẩm
bổ cơ thể và tinh thần luôn thoải mái.
Tập thể dục sau khi sinh
Đây là điều bác sĩ khuyên nên làm, nhưng còn phải tùy vào
tình trạng cơ thể của bạn, tốt nhất là sau khi vết thương đã lành, chỉ nên tập
những động tác nhẹ nhàng, vừa sức. Nên bắt đầu với những bài tập các động tác
cho bụng, cánh tay, đùi, ngực và hông.
Nuôi con bằng sữa mẹ
Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho con của bạn, trong thời đại
các bà me phải làm việc công sở cần phải có cách điều tiết lượng sữa để đủ cho
con bú. Các bà mẹ trẻ nên lưu ý:
* Chuẩn bị để cho con bú, phải ăn thực phẩm có ích lợi, kiểm
tra đầu vú xem ở trong tình trạng có thể cho con bú được không.
* Nghiên cứu cách bơm sữa, cách cất giữ sữa để khi vắng mẹ vẫn
có sữa mẹ cho con.
* Tạo tinh thần thật thoải mái khi cho con bú. Nếu bạn ít sữa
trong nưhnxg ngày đầu mới sinh thì đừng nản lòng, hãy kiên trì cho bé bú, nhất
định sữa sẽ về nhiều. Chỉ cần bạn nghĩ là bạn không có sưa, ít sữa hoặc không
thể cho con bú thì sữa của bạn sẽ ít về, không về hoặc mất hẳn. Bạn phải quyết tâm, có niềm tin và đừng
vội vàng nghĩ ngay đến việc dùng sữa công thức cho con.
Chế độ ăn uống
Thực ra trước và sau khi sinh con, bà mẹ đều cần ăn uống thực
phẩm có lợi cho cơ thể, chỉ có sau khi sinh khẩu phần ăn hằng ngày của bà mẹ trẻ
phải bổ sung thêm các thực phẩm hỗ trợ sản lượng và chất lượng sữa cho bé. Đặc biệt khi ăn nên ăn cơm canh nóng,
tránh ăn đồ nguội, để máu huyết lưu thông tốt giúp cho việc sản sinh ra sữa. Những
thực phẩm phải tránh lúc mang thai sau khi sinh cũng vẫn phải kiêng ăn, cần
tránh thêm tỏi, hành tây sống vì chúng sẽ làm cho bé bị đầy hơi, đau bụng. Nếu
bé bị dị ứng với sữa bò thì mẹ phải tránh uống sữa bò hay thực phẩm được chế biến
từ sữa bò. Thức ăn cho
bà mẹ trẻ là thức ăn vừa mới nấu, dùng nguyên liệu tươi, sạch và vị thì không
được quá đậm.
Tình trạng trầm cảm
Không phải sản phụ nào cũng mắc chứng trầm cảm sau sinh. Tuy
nhiên hiện tượng này có thể xảy ra với bất kỳ phụ nữ nào sau một thời gian dài
mang thai và sinh nở. Có hai dạng sau:
* Tinh thần mệt mỏi, lo âu, buồn chán (Post-partum
Blue): có thể chỉ buồn hai ba ngày
đầu sau khi sinh, sau trở lại bình thường. Đây chỉ là tâm trạng buồn thoảng qua
không đáng lo ngại.
* Bệnh trầm cảm sau sinh (Post-partum Depression) có hiện tượng
buồn quá mức, có khi trầm lặng, thấy lo lắng, có người chỉ nghĩ đến tự vẫn.
Nguyên nhân do qus lo lắng về việc sinh nở, không được toại nguyện về em bé (ốm
đau, dị tật bẩm sinh), do người nhà thiếu chăm sóc, trách móc vì sinh con gái…
Hiện tượng Post-partum Depression cần được điều trị với bác sĩ tâm thần ngay để
bệnh khỏi phát triển nặng hơn.
Những hiện tượng trên phần lớn sẽ phụ thuộc vào tình trạng
tinh thần, tình cảm của bà mẹ trẻ. Một điều cần cố gắng là tranh thủ ngủ khi bé
ngủ, tìm người giúp đỡ công việc gia đình, giữ vệ sinh cá nhân, tắm gội cho người
sảng khoái, nếu vẫn còn thấy quá căng thẳng nên đến gặp bác sĩ.
(Bạn có thể tham khảo thêm bài “Tôi bị trầm cảm sau sinh”
đăng trên M&B số 14 - tháng 4/2007).
Xông hơi lửa than
Các cụ ngày xưa sau khi sinh con đều phải xông hơi từ lửa
than tàn để dạ con nhanh chóng co hồi, và cũng để cho vết thương mau liền da.
Nhưng theo quan niệm hiện đại sau khi sinh bạn không xông hơi cũng không làm
sao, điều cần thiết hơn cả là ăn uống đủ chất, nghỉ ngơi tối đa, giữ gìn vệ
sinh thân thể.